IJklijn · stap voor stap

Je eerste ijklijn maken.

Eén keer per mengsel goed doen. Daarna zie je bij elke stort hoe sterk je beton is.

Nieuw met ijklijnen? Lees eerst wat regressielijn, verschuiving en ijklijn zijn →

Wat heb je nodig

Kubusmallen
Sensorbox + kabel
Eén vracht beton
Drukbank of lab
Platform-account
Pen of telefoon
1

Maak een plan

Welk mengsel, en wanneer druk je de kubussen?

  1. Kies één mengsel. Schrijf op welk: het cement, de sterkteklasse en de centrale of je recept. Die naam geef je straks aan de ijklijn.
  2. Bedenk wat je wilt weten. Meestal twee dingen: wanneer kun je ontkisten, en wanneer is het beton op sterkte.
  3. Kies minstens 5 momenten om een kubus te drukken. Eén of twee vroeg, rond je ontkistmoment. De rest verspreid tot de sterkte die je uiteindelijk wilt zien.
storten tijd → ontkisten eerste kubus vóór het ontkisten laatste kubus: zo laat als je sterkte wilt zien
Elk bolletje is een kubus.
Waarom de eerste kubus zo vroeg? Onder je eerste kubus geeft het platform geen sterkte. Zo wil de norm het (NEN 5970): niet gokken naar beneden. Druk je de eerste kubus pas na je ontkistmoment, dan kun je dat moment nooit zien.

De norm (NEN 5970) vraagt minstens 5 geldige kubussen. Maak er daarom 6: mislukt er één, dan heb je er nog 5. Plus één meetkubus (stap 2). In het platform passen er maximaal 12 per ijklijn.

Zo kan je schema eruitzien

Voorbeeld
#Drukken naRijpheid °C·hWaarvoor
116 uur± 460vóór het ontkisten
21 dag± 700rond het ontkisten
32 dagen± 1.400
43 dagen± 2.100
55 dagen± 3.500je doel: op sterkte na 5 dagen
67 dagen± 4.900voorbij je doel

De rijpheid geldt bij 20 °C. Warmer gaat sneller, kouder langzamer.

Vroeg dicht op elkaar, later verder uit elkaar. Het platform rekent met de logaritme van de rijpheid. Van 12 uur naar 1 dag is dan net zo'n grote stap als van 3 naar 6 dagen. Elke dag één kubus geeft te weinig aan het begin en te veel aan het eind.

Vroege sterkte én eindsterkte? Veel beton wordt in het begin snel sterk en daarna langzamer. Dan past één rechte lijn niet over het hele bereik, en zit hij juist bij je ontkistmoment te hoog. Druk daarom minstens drie kubussen in de eerste dag en drie daarna. Ziet het platform de knik, dan stelt het voor om de ijklijn in twee delen te maken (stap 5).

Druk je laatste kubus ná je doel. Moet het beton na 5 dagen op sterkte zijn, druk de laatste dan na een week. Voorbij je laatste kubus rekent het platform niet verder, of hooguit 25 % (stap 4, Extrapolatie).

Het weekend overslaan mag. Het uur hoeft niet precies te kloppen. Wat telt, is de rijpheid die je bij het drukken opschrijft (stap 3).

2

Maak de kubussen

Allemaal uit dezelfde vracht, allemaal op dezelfde plek.

  1. Vul alle kubusmallen uit dezelfde vracht beton, zoals je altijd kubussen maakt.
  2. Vul er één extra: je meetkubus. Maak een meetpunt aan je meetkabel en duw het in het midden van die kubus.
  3. Steek de stekker in de Sensorbox en start de meting met de knop, zodra de kubussen gevuld zijn.
  4. Laat alle kubussen bij elkaar uitharden, naast de meetkubus. Dan hebben ze dezelfde temperatuur, en dus dezelfde rijpheid.
5 kubussen om te drukken + 1 reserve meetkubus Sensorbox
De meetkubus is de thermometer van de rest. Die druk je niet.
Geen meetpunt, geen meting. Draai de twee draadjes stevig in elkaar en zet er krimpkous over. Hoe dat gaat staat in de Quick Start Guide, stap 2.

Al eerder op de knop gedrukt, vóór het vullen? Vul dan in het platform het stortmoment in. Anders telt de tijd daarvoor mee als rijpheid.

3

Drukken en opschrijven

Op elk moment: kubussen drukken, en de rijpheid van dat moment noteren.

  1. Open in het platform de meting van je meetkubus en kijk wat de rijpheid nu is.
  2. Druk de kubus en lees de druksterkte af.
  3. Schrijf bij elke kubus de rijpheid en de druksterkte op.

Zo ziet je lijstje eruit

Voorbeeld
#Rijpheid °C·hDruksterkte N/mm²
Niet op tijd gekeken? Schrijf dan in elk geval de tijd op waarop je drukte. De rijpheid van dat moment vind je terug in de grafiek van de meting. Stop de meting pas na je laatste kubus.

Leg ook vast hoe je de kubussen maakte: het receptnummer van de afleverbon, de stortdatum, waar de kubussen uithardden (waterbad, keet, buiten) en wie ze drukte. In het platform zet je dat bij Naam en gebruik → Receptgegevens: Receptnummer, Opgesteld door en Toelichting. De formule, de verschuiving en van welke tot welke rijpheid de lijn geldt, legt het platform zelf vast.

4

Zet hem in het platform

IJklijnen → + Nieuwe ijklijn. Links drie stappen, rechts groeit je lijn mee.

  1. Hoe maak je de ijklijn?kies Zelf invoeren. Heb je de rijpheidsgrafiek van je betoncentrale, kies dan Grafiek van de betoncentrale: het platform leest de kubussen eruit en jij kijkt ze na
  2. Kubussenper kubus de rijpheid en de druksterkte, met + Toevoegen
  3. Naam en gebruikeen naam, bijvoorbeeld het mengsel, de C-waarde als je hem weet, en wie hem mag kiezen. Kies je bedrijf: dan kan iedereen van je bedrijf hem gebruiken

Staat je mengsel al in het platform? Kies het bij Mengsel: dan komen het recept en de C-waarde vanzelf mee en typ je ze niet opnieuw.

Rechts zie je Je ijklijn: de regressielijn door je kubussen, met de ijklijn eronder. Klik op IJklijn opslaan. Nog niet alle kubussen gedrukt? Opslaan kan al met één kubus: de ijklijn staat dan in opbouw en rekent vanaf 3 kubussen. Vul hem aan zodra de rest gedrukt is.

Verschuiving

Een veiligheidsmarge: zoveel ligt de ijklijn onder de regressielijn, zodat je aan de veilige kant zit. Hoe groot hij is, spreek je vooraf af met je opdrachtgever of constructeur. Zo staat het in de norm. Niets afgesproken? Neem 1,0 N/mm².

Extrapolatie

Hoe ver de lijn voorbij je laatste kubus mag. Standaard 0 %: niet verder. Hooguit 25 %. Beter: druk je laatste kubus laat genoeg.

Handleiding: een ijklijn maken →

5

Controleer je lijn

Liggen de kubussen mooi rond de lijn? Dan is hij goed.

De 5 kubussen uit stap 3 · voorbeeld
je kubussenregressielijnijklijn (regressielijn − verschuiving)
–

  1. Punten mooi rond de groene lijn? Dan is je ijklijn goed.
  2. Eén punt ver van de lijn (geel omcirkeld)? Kijk of je de rijpheid en de sterkte goed hebt overgenomen.
  3. Liggen de punten in een bocht, eerst steil en daarna vlakker? Dan meldt het platform dat de curve afbuigt. Op de pagina van je ijklijn klik je op Tweede deel maken: één lijn voor het jonge stuk, één daarna. Je metingen rekenen dan met allebei.
  4. In het platform zie je dezelfde grafiek: IJklijnen → klik op je ijklijn.

Deze grafiek rekent zoals het platform: een rechte lijn tegen de logaritme van de rijpheid. Daarom staat de rijpheid-as in stappen van 100, 1.000, 10.000.

6

Gebruik hem

Koppel de ijklijn aan je meting. Dan zie je druksterkte.

  1. Open je meting in het platform en ga naar het tabblad Instellingen, blok Berekening.
  2. Kies bij IJklijn je ijklijn en klik op Opslaan en herberekenen. Dat kan ook achteraf: het platform rekent de hele meting opnieuw uit.
  3. Wil je een bericht? Vul bij Doel een druksterkte in, bijvoorbeeld je ontkiststerkte, en zet Melding bij het doel aan.
  4. Vul bij Nodig om in wanneer je de sterkte nodig hebt. Dan zie je achteraf hoeveel marge er was, en hoe deze stort zich verhoudt tot eerdere storten met dezelfde ijklijn.
Zie je nog geen sterkte? Dan zit je meting nog onder je eerste kubus: daar rekent het platform niet (NEN 5970). Eronder staat wanneer de eerste kubus gehaald wordt. Voorbij de grens zie je meer dan ….

Zelfde mengsel

Kies bij elke nieuwe meting dezelfde ijklijn. Druk wel minstens eens per twee weken een controlekubus, zolang je het mengsel gebruikt. Ligt die twee keer achter elkaar ver van de lijn, maak dan een nieuwe ijklijn.

Ander mengsel

Ander cement, andere sterkteklasse of ander recept: maak een nieuwe ijklijn.

Handleiding: instellingen van een meting →

Zes fouten die je niet maakt

Alle zes gezien in de praktijk.

De kubussen ergens anders laten liggen dan de meetkubus

Dan hebben ze een andere temperatuur, en klopt de rijpheid niet.

De eerste kubus te laat drukken

Onder je eerste kubus geen sterkte. Je ontkistmoment zie je dan nooit.

Te weinig kubussen, of allemaal vlak na elkaar

De norm vraagt er minstens 5, verspreid over de uitharding. Anders is je lijn maar een klein stukje bruikbaar.

Een ijklijn van een ander mengsel kiezen

Het platform geeft dan wel een getal, maar het is het verkeerde.

De rijpheid niet opschrijven bij het drukken

Alleen een sterkte is niets waard. Schrijf minstens de tijd op.

Een meetpunt zonder krimpkous

Dan meet je niets (E110) of foute waarden. Zie de Quick Start Guide.

Meer weten?

De volledige handleidingen staan in het platform. Log in met het account dat je van ons hebt gekregen.

Hulp nodig? Klik op de reddingsboei.

Rechtsboven in het platform staat de reddingsboei. Stuur ons je kubussen en je vraag, dan kijken we mee.